IBR (Infectious Bovine Rhinotracheitis) در گاو: علائم، تشخیص و پیشگیری
مقدمه
بیماری IBR (Infectious Bovine Rhinotracheitis) یکی از بیماریهای ویروسی مهم در گاوها و دامهای بزرگ است که میتواند خسارات اقتصادی و بهداشتی فراوانی ایجاد کند. این بیماری توسط ویروس Bovine Herpesvirus-1 (BHV-1) ایجاد میشود و میتواند سیستم تنفسی، تولید مثلی و عصبی گاو را تحت تأثیر قرار دهد.
علائم بیماری IBR در گاو
- فرم تنفسی
- تب بالا تا 42 درجه سانتیگراد
- ترشحات بینی از شفاف تا چرکی
- سرفه و مشکلات تنفسی
- التهاب ملتحمه چشم (کانژکتیویت)
- فرم تناسلی
- التهاب واژن یا پوسیدگی آلت تناسلی
- سقط جنین در ماههای دوم تا پنجم آبستنی
- کاهش باروری و تاخیر در آبستنی
- فرم عصبی (نادر)
- لرزش و عدم تعادل
- مرگ ناگهانی به ویژه در گوسالهها
راههای انتقال ویروس IBR
- تماس مستقیم با دام آلوده (ترشحات بینی، چشم و تناسلی)
- استفاده از وسایل و تجهیزات آلوده
- جفتگیری طبیعی یا تلقیح مصنوعی با مایع منی آلوده
- عوامل استرسزا مانند تراکم بالا، حمل و نقل و تغییرات محیطی میتوانند ویروس نهفته را فعال کنند
تشخیص بیماری IBR
- آزمایشهای سرولوژیک مانند ELISA
- PCR برای شناسایی ماده ژنتیکی ویروس
- جداسازی ویروس از ترشحات یا بافتهای دام آلوده
پیشگیری و کنترل IBR در گاو
- واکسیناسیون: مؤثرترین روش پیشگیری؛ واکسنهای زنده و کشته موجود هستند
- قرنطینه دامهای جدید: حداقل 2 هفته
- رعایت بهداشت و ضدعفونی مرتب تجهیزات و محیط دامداری
- حذف یا جداسازی دامهای آلوده
درمان IBR
درمان اختصاصی ضدویروسی برای IBR وجود ندارد و درمانها بیشتر علامتی و حمایتی هستند:
- آنتیبیوتیکها برای پیشگیری از عفونتهای ثانویه
- ضدالتهابها برای کاهش تب و التهاب
- تأمین تغذیه و آب کافی
نتیجهگیری
IBR یکی از مهمترین بیماریهای ویروسی گاو است و میتواند خسارات اقتصادی زیادی به دامداران وارد کند. تشخیص سریع، رعایت بهداشت و واکسیناسیون منظم، نقش کلیدی در کنترل و پیشگیری دارد.
در آزمایشگاه آسا، تشخیص IBR با کیتهای مورد تأیید سازمان ملی دامپزشکی کشور و با بهرهگیری از کارشناسان متخصص انجام میشود تا پاسخها با دقت و سرعت بالا ارائه شوند و از خسارت به دامداری جلوگیری شود.
کلیدواژهها: IBR گاو، بیماری رینوتراکئیت عفونی گاوی، BHV-1، بیماری ویروسی گاو، واکسیناسیون گاو، تشخیص IBR
منابع
- Radostits, O.M., Gay, C.C., Hinchcliff, K.W., Constable, P.D. (2007). Veterinary Medicine: A Textbook of the Diseases of Cattle, Horses, Sheep, Pigs and Goats, 10th Edition, Saunders Elsevier.
- Ackermann, M., & Engels, M. (2006). Pro and contra IBR eradication. Veterinary Microbiology, 113(3-4), 293-302.
